قلات از جمله روستاهای هدف گردشگری و تاریخی استان فارس است که قدمتی طولانی دارد.بنابراین گزارش بقایای بناهای قدیمی که تاریخ برخی از آنها به قرون پیش و بعد از اسلام مربوط میشود، تاریخ استقرار انسانی در این ناحیه را به دوران گذشته پیوند میزند.
مصالح به کار رفته در خانههای قدیمی سنگ، خشت، گل، گچ و چوب و سقف آنها نیز مسطح است، برخی از خانهها در یک طبقه و برخی دیگر در دو طبقه ساخته شدهاند.
موقعیت تفرجگاهی روستای قلات به رونق و آبادانی آن افزوده است به طوری که در سالهای اخیر بناها و خانههای مدرنی در این روستا ساخته شده و سیمای قدیمی روستا را دگرگون کرده است.
بناهای جدید از مصالحی مانند سنگ، سیمان، آهن و آجر در چند طبقه ساخته میشوند.شغل اکثر مردم روستای قلات دامداری، باغداری و فعالیتهای خدماتی و صنایع دستی است.
گردو، بادام، انگور، انجیر، انار، زردآلو، آلو و گوجه سبز از محصولات باغی و فرآوردههای لبنی مانند شیر، پنیر، کره و کشک نیز از محصولات دامی این روستاست؛ شیره انگور، رب انار و آبغوره از دیگر فرآوردههای غذایی روستای قلات است.
روستای کوهستانی قلات، چشماندازها و جلوههای طبیعی زیبایی دارد و باغهای سرسبز و وسیع میوه در داخل و اطراف روستا، به ویژه در بهار و تابستان فضای دلپذیری برای گردشگری به وجود میآورد.
آبشارهای سهگانه روستای قلات که از میان صخرهها سرازیر میشود، از جاذبهها و زیباییهای طبیعی روستای قلات به شمار میآید.
حواشی رودخانههای شب شتری و چشمه انجیری، با پوششی از گیاهان خودرو، گلهای وحشی و گیاهان دارویی بومادران، ختمی، آویشن، پونه، مرزه و ... از جاذبههای کمنظیر روستای قلات محسوب میشود.
کلیسای قدیمی روستا که معماری سنگی و جالب توجهی دارد، در میان درختان بلند کوچههای آرام روستا بهجا مانده است این کلیسا که در گذشته عبادتگاه مسیحیان ساکن در روستا بوده، اینک به دلیل مهاجرت آنان رو به تخریب گذاشته است.
تفرجگاههای معروف شب شتری و چشمه انجیری که در فصول بهار و تابستان با سرسبزی و طراوت جلوه خاصی مییابند، گردشگران بسیاری به سوی خود جلب میکنند.
آن طور که اشکان کوهپیکر، دهیار قلات به "خبر جنوب" می گوید؛ دو نیروی خدماتی در بافت قدیم روستا نسبت به جمع آوری زباله ها اقدام می کنند اما به دلیل ازدحام جمعیت همچنین رعایت نکردن بهداشت از سوی گردشگران، شاهد وجود زباله در گوشه و کنار روستا هستیم.
وی در ادامه اضافه می کند: طبیعی است که در روزهای تعطیل با حجم گسترده ای از زباله ها روبه رو می شویم و نیروهای خدماتی نیز تا آنجا که توان دارند نسبت به پاکسازی روستا اقدام می کنند.
کوهپیکر همچنین درخصوص وضعیت سرویس های بهداشتی روستا نیز می گوید: تا یک ماه دیگر ساخت سرویس های بهداشتی جدید به پایان خواهد رسید و این مشکل هم مرتفع خواهد شد.
کوهپیکر می افزاید: بافت قدیم روستا بالغ بر یک هزار و 500 سال قدمت دارد اما هم اینک با آسیب های جدی و جبران ناپذیری مواجه شده است.
وی ادامه می دهد: در حال حاضر هرگونه ساخت وساز در روستا با دریافت مجوز از سوی سازمان میراث فرهنگی است و باید نوع مصالح به کار رفته در ساختمان ها با محیط همگون باشد.