نوشابه انرژی زا مواد مضری برای بدن انسان دارد و همیشه نسبت به مصرف آن هشدار داده شده است و جدیدترین عارضه این نوشیدنی ارتباط با بیماری کبد است. در یکی از تازهترین گزارشهای پزشکی که live-science منتشر کرده به یک مورد خاص اشاره شده: مرد ۵۰ سالهای که پس از سه هفته مصرف مداوم نوشابههای انرژیزا، دچار بیماری حاد هپاتیت شده است.
پرسش اینجاست که آیا این مشکل میتواند برای سایر افرادی که به طور مداوم از نوشابههای انرژیزا استفاده میکنند نیز میتواند اتفاق بیفتد؟هپاتیت حاد یا التهاب کبد، میتواند به دلیل مصرف طیف وسیعی از داروها و مکملهای غذایی اتفاق بیفتد. بر اساس برخی از گزارشها، مصرف یکسری
ویتامینهای خاص در این میان نقش بسزایی دارد. گزارشها حاکی از آن هستند که در برخی مواقع مشکل به اندازهای جدی است که حتی منجر به از دست دادن کبد میشود و ادامه مشکل میتواند حتی کشنده هم باشد. بر اساس اطلاعاتی که از بیمار مذکر ۵۰ ساله در مجله گزارشهای بیامجی BMJ Case Reports نقل شده،
وی به پزشکان اورژانس گفته است که دو هفته بوده که احساس بیماری میکرده و با نشانههایی از جمله درد در ناحیه شکم، بیاشتهایی، حالت تهوع، استفراغ و احساس مداوم بیماری دست به گریبان بوده است. بیامجی BMJ Case Reports یکی از هفتهنامههای مشهور پزشکی است
که توسط گروه انتشاراتی بیامجی منتشر میشود و سرپرست آن در حال حاضر فیونا گادلی است که از سال ۲۰۰۵ سمت سردبیری این هفتهنامه معتبر را برعهده دارد.
آنفولانزا یا هپاتیت؟
روایتها از بیمار ۵۰ ساله مذکور حاکی از آن است که وی در ابتدا تصور میکرده که به بیماری آنفولانزا مبتلا شده است اما نشانههای هشداردهنده از زمانی بروز کردهاند که رنگ ادرار وی به تیرگی گراییده و احتمال یرقان را در وی تقویت کرده. پزشکی که مسوولیت درمان این بیمار را برعهده داشته،
در گزارش خود به همکارانش به مشکل زردی پوست و علت تشخیص یرقان نیز اشاره کرده. پزشکان بعد از تفحص از بیمار متوجه شدهاند که وی هیچ نوع داروی خاصی مصرف نکرده اما یادآور شده که به مدت ۳ هفته مداوم روزی ۴ الی ۵ نوشابه انرژیزا مصرف میکرده است.
آزمایشهای بالینی مشخص کرد که درد ناحیه شکم این بیمار در نزدیکی کبد است. یرقان نیز در اصل یک علامت مشکل کبد است و بر اساس دادههای کتابخانه ملی پزشکی ایالاتمتحده U.S. National Library of Medicine زمانی اتفاق میافتد که کبد در عملکرد معمولاش یعنی شکستن سلولهای خونی قرمز فرسوده دچار مشکل شده باشد.
پزشکان بر روی بیمار مشکوک فوقالذکر یکسری آزمایشهای بیشتر مانند تست خون و بیوپسی کبد انجام دادند و متوجه شدند که این بیمار مبتلا به بیماری هپاتیت حاد است. در عین حال مشخص شد که بیمار از هپاتیت مزمن C هم رنج میبرد که البته این مورد یک نوع متفاوت از عفونت کبد است.
در ظاهر امر اینطور به نظر میرسد که نوشابههای انرژیزا مشکل اصلی این بیمار هستند و انگشت اتهام به طور مشخص به سمت یک ترکیب خاص آنها یعنی ویتامین B3 نشانه رفته است.
ویتامین دردسرساز
پزشکان در توصیف علت این مشکل آوردهاند که نوشابههای انرژیزایی که این فرد مصرف کرده است، حاوی ۴۰ میلیگرم ویتامین B3 بودهاند که این میزان ۲ برابر ۲۰ میلیگرمی است که به افراد توصیه شدهاست در طول یک روز مصرف کنند. از آنجایی که این بیمار در هر روز ۴ الی ۵ عدد نوشابهزا مصرف کرده
لذا میزان دریافت ویتامین B3 این فرد در هر روز بین ۱۶۰ میلیگرم تا ۲۰۰ میلیگرم متغیر بوده است. تحقیقاتی که پیشتر انجام شده نیز نشان میدهد که مصرف بیش از ۵۰۰ میلیگرم ویتامین B3 تنها در یک روز میتواند تاثیرات مخربی بر کبد داشته باشد. پزشکان در بررسی وضعیت بیمار مذکور به این نکته اشاره کردهاند
که با وجود اینکه میزان مصرف بیمار روزانه کمتر از ۵۰۰ میلیگرم بوده اما با این وجود این احتمال هست که «اثر تجمعی» ناشی از این ویتامین بر کبد بیمار تاثیر گذاشته باشد. بررسیها نشان داد که این مورد یک موقعیت مشابه دیگر هم داشته و آن مورد نیز بیماری بوده که نهتنها بیش از اندازه از نوشابههای
انرژیزا مصرف کرده بلکه حتی مشکل هپاتیت هم به وی عارض شده است. البته این مورد مشابه که در سال ۲۰۱۱ میلادی ثبت شده، متعلق به زنی بوده که در ظرف مدت ۲ هفته به صورت مداوم و هر روز از نوشابههای انرژیزا استفاده کرده و میزان دریافتی ویتامین B3 برای وی حدود ۳۰۰ میلیگرم روزانه تشخیص داده شده است.
با وجود اینکه پزشکان بر این نکته تاکید کردهاند که به غیر از ویتامین B3 سایر ترکیبات موجود در نوشابههای انرژیزا نیز میتوانستهاند برای این افراد مشکلساز باشند اما واقعیت این است که هنوز هیچ مدرک مستندی وجود ندارد که به طور دقیق نشان دهد آن ترکیبات چگونه بر کبد تاثیر منفی میگذارند. به همین دلیل کماکان متهم اول این پرونده دریافتی بیش از اندازه ویتامین B3 است.
گزارشها حاکی از آن است که بیمار مرد مذکور مجبور شده که به دلیل این مشکل ۶ روز در بیمارستان بستری شود و درست ۳ روز پس از قطع مصرف نوشیدنیهای انرژیزا نشانههای بهبودی در وی رویت شده است. با این وجود وی مجبور است که کماکان برای درمان هپاتیت خود با بیمارستان در ارتباط باشد.
خوردن نوشابه همیشه از سوی پزشکان و متخصصان تغذیه منع شده است،اما مردم همچنان به مصرف آن ادامه می دهند. پژوهشهای انجام شده نشان میدهد برخلاف تصور عموم، نوشابه رژیمی یا دایت سالمتر از نوشابه معمولی نیست؛ حتی اگر این نوع نوشیدنی یک بار در هفته مصرف شود.
مصرف این نوشابه مشکلاتی مانند مشکلات قلبی- عروقی، مشکلات مغزی، دیابت نوع دوم یا دیابت ناشی از اضافه وزن، سندرم اختلال متابولیکی و فشار خون بالا را به دنبال دارد. همه این بیماریها را به اضافه وزن ناشی از نوشیدن این نوشابه اضافه کنید. معمولا در روزهایی از هفته مانند مهمانی یا تعطیلات نیز مصرف این نوع نوشیدنیها افزایش مییابد.10 دقیقه اول
اسید فسفوریک موجود در نوشابه به مینای دندان آسیب میرساند. شیرینکننده مصنوعی موجود در این نوشابه یعنی آسپارتام به فضای دندانی آسیب میرساند. آسپارتام به گیرندههای چشایی آسیب رسانده و باعث میشود این گیرندهها فقط به وجود این نوع قند حساس باشند. درواقع سطح بالاتری از نیاز به قند را در حس چشایی زبان ایجاد میکنند.
دقیقه بیستم
همه نوشابهها به دلیل تحریک غیرعادی ترشح انسولین در خون، نیاز کاذب به مصرف مواد غذایی چرب را در بدن ایجاد میکنند. اما احساس نیاز به مصرف موادغذایی چرب بعد از نوشیدن نوشابه دایت یا رژیمی چند برابر است.
به دنبال ایجاد این نیاز خطر ابتلا به دیابت نوع دوم یا دیابت ناشی از چاقی، فشار خون بالا و بیماریهای قلبی افزایش مییابد. از سوی دیگر تحقیقات نشان میدهد خطر ابتلا به سندرم متابولیک یا اختلال در سوخت و ساز بدن در افرادی که علاوه بر نوشیدنی دایت از انواع دیگر نوشابه نیز استفاده میکنند،
دو برابر بیشتر است. علاوه براینکه خطر ابتلا به دیابت نوع دوم و بیماریهای قلبی- عروقی نیز در این افراد بیشتر گزارش شده است.
دقیقه چهلم
دریافت همزمان آسپارتام و کافئین زمینهساز اعتیاد به این دو ترکیب است. شباهت اعتیاد به این دو ماده شبیه اعتیاد به کوکائین است. اکزیتوتوکسینها یا ترکیبات موجود در کوکائین مغز را به دریافت بیشتر ترکیبهای اعتیادآور تحریک میکنند. این تاثیر دقیقا مانند تاثیر کافئین و آسپارتام یا قند مصنوعی موجود در نوشابههای رژیمی است.
یک ساعت بعد و بیشتر
بعد از نوشیدن نوشابه معمولا احساس خوبی خواهید داشت، بهویژه وقتی آن را با فستفود میل میکنید. شاید برایتان اتفاق افتاده باشد که بعد از نوشیدن نوشابه خودتان، دوست دارید لبی به نوشابه همسر یا خواهر و برادرتان بزنید. میدانید چرا؟ نوشیدن این نوشابه نیاز به دریافت خوراکیهای شیرین
را در شما افزایش داده است. علاوه براینکه بعد از حدود یک تا یک و نیم ساعت بعد از نوشیدن این نوع نوشابه دلتان میخواهد همان ساندویچ هنوز در بشقابتان بود و میتوانستید چند گاز به آن بزنید. این هم همان حس کاذب گرسنگی بعد از نوشیدن نوشابههای رژیمی است.
نکته اینجاست که مساله به ایجاد این احساسهای کاذب مضر ختم نمیشود. نوشیدن این نوشابه جایگزین نوشیدن بسیاری از نوشیدنیهای سالم مانند آبمیوه، شیر، آب و… میشود. به این ترتیب در جذب املاح مفید که میتوانند از طریق نوشیدن این نوشیدنیها به بدن برسند هم اختلال و به دنبال آن کمبود ایجاد خواهد شد.
این نوشابهها نه تنها باعث رفع تشنگی نمیشوند بلکه به دلیل قند و کافئینشان تشنگی را تشدید میکنند. کاهش ذخایر آبی مفید بدن باعث ایجاد اختلال در عملکرد مغز شده و باعث گیجی، اختلال در تمرکز، ضعف حافظه و تحریکپذیری میشود. این داستان با مصرف هر یک عدد نوشابه رژیمی یا زیرو باز هم ادامه خواهد داشت.ما ایرانیها سالانه 3 میلیارد لیتر نوشابه مینوشیم. به این ترتیب هر ایرانی در سال 42 لیتر نوشابه مینوشد. اما نکته مهمتر اینکه طی 15 سال اخیر مصرف نوشابه در کشور ما 15 درصد افزایش یافته است. این در حالی است که سرانه مصرف لبنیات طی بیست سال گذشته فقط یک دهم درصد افزایش نشان میدهد.
سرانه مصرف نوشابه در جهان،10 لیتر است. با این حساب ما ایرانیها 4 برابر میانگین جهانی و یک چهارم یک فرد آمریکایی، نوشابه مصرف میکنیم!
براساس آمار، سرانه مصرف نوشابه در آمریکا بالاترین میزان در بین تمام ملتهاست. به این ترتیب که مصرف سال گذشته میلادی یعنی 2015 در این کشور سرانه مصرف، 15 هزار و 307 لیتر گزارش شده است. پس از این کشور نیز کشورهایی مانند آرژانتین و مکزیک قرار دارند.
به گزارش شفاف تحقیقات جدید متخصصان دانشگاه لندن نشان داده، نوجوانان انگلیسی در خطر ابتلا به انواع سرطان قرار دارند و بیتوجهی دولت و خانوادهها به وضعیت تغذیه آنها شرایط را روز به روز حادتر و خطر سرطان را به این نوجوانان نزدیکتر میکند.
مصرف انواع نوشیدنیهای گازدار به سلامتی آسیب میزند و مواد ناسالم آنها تبعات جبرانناپذیری برای افراد به دنبال دارد.
قند انباشته شده در این نوع از نوشیدنیها جدا از پدیدآوردن انواع سرطان، قطعا یکی از مهمترین عوامل بروز دیابت است.
نوجوانان انگلیسی با مصرف 234 قوطی نوشابه و دیگر نوشیدنیهای گازدار در سطح جهان رکورددار هستند؛ مصرف یک وان بزرگ نوشیدنی انواع بیماریها را در اوایل جوانی برای آنها به بار میآورد.
کودکان بین 4 تا 10 سال نیز حدود 115 قوطی نوشابه در طی یک سال مصرف میکنند.
آلیسون کاکس، مدیر مرکز تحقیقات سرطان انگلیس گفت: مصرف این مقدار نوشیدنی، اهمیت نداشتن سلامتی نسل جوان و نسلهای ماحصل آنان برای دولت و مسئولین مایه تأسف و نگرانی است.
تدستون، متخصص تغذیه ارشد در بهداشت انگلیس گفت: علاوه بر انواع سرطان و دیابت، چاقی کودکان 5 برابر بیشتر از دهه قبل افزایش داشته و مشکلات ناشی از چاقی، خود جهانی پر دردسر برای نوجوانان در بدو ورود به اجتماع است.
تمام جهان با چاقی، سرطان، مصرف نوشیدنی گازدار و فستفود درگیر است و تمام اینها نتیجه بیاهمیت بودن سلامت مردم برای دولتها و مسئولین است؛ ادامه این روند در آیندهای نزدیک و حتی در دهه بعدی، جوانان چاق، دیابتی و مبتلا به سرطان را به جامعه تحویل خواهد داد.
وب سایت همشهری شش و هفت - مهتاب خسروشاهی: پژوهشهای انجام شده نشان میدهد برخلاف تصور عموم، نوشابه رژیمی یا دایت سالمتر از نوشابه معمولی نیست؛ حتی اگر این نوع نوشیدنی یک بار در هفته مصرف شود.
مصرف این نوشابه مشکلاتی مانند مشکلات قلبی- عروقی، مشکلات مغزی، دیابت نوع دوم یا دیابت ناشی از اضافه وزن، سندرم اختلال متابولیکی و فشار خون بالا را به دنبال دارد. همه این بیماریها را به اضافه وزن ناشی از نوشیدن این نوشابه اضافه کنید. معمولا در روزهایی از هفته مانند مهمانی یا تعطیلات نیز مصرف این نوع نوشیدنیها افزایش مییابد.
دقیقه بیستم
همه نوشابهها به دلیل تحریک غیرعادی ترشح انسولین در خون، نیاز کاذب به مصرف مواد غذایی چرب را در بدن ایجاد میکنند. اما احساس نیاز به مصرف موادغذایی چرب بعد از نوشیدن نوشابه دایت یا رژیمی چند برابر است.
دقیقه چهلم
یک ساعت بعد و بیشتر
بعد از نوشیدن نوشابه معمولا احساس خوبی خواهید داشت، بهویژه وقتی آن را با فستفود میل میکنید. شاید برایتان اتفاق افتاده باشد که بعد از نوشیدن نوشابه خودتان، دوست دارید لبی به نوشابه همسر یا خواهر و برادرتان بزنید. میدانید چرا؟ نوشیدن این نوشابه نیاز به دریافت خوراکیهای شیرین را در شما افزایش داده است. علاوه براینکه بعد از حدود یک تا یک و نیم ساعت بعد از نوشیدن این نوع نوشابه دلتان میخواهد همان ساندویچ هنوز در بشقابتان بود و میتوانستید چند گاز به آن بزنید. این هم همان حس کاذب گرسنگی بعد از نوشیدن نوشابههای رژیمی است.
این نوشابهها نه تنها باعث رفع تشنگی نمیشوند بلکه به دلیل قند و کافئینشان تشنگی را تشدید میکنند. کاهش ذخایر آبی مفید بدن باعث ایجاد اختلال در عملکرد مغز شده و باعث گیجی، اختلال در تمرکز، ضعف حافظه و تحریکپذیری میشود. این داستان با مصرف هر یک عدد نوشابه رژیمی یا زیرو باز هم ادامه خواهد داشت.
سرانه مصرف نوشابه در جهان،10 لیتر است. با این حساب ما ایرانیها 4 برابر میانگین جهانی و یک چهارم یک فرد آمریکایی، نوشابه مصرف میکنیم!
براساس آمار، سرانه مصرف نوشابه در آمریکا بالاترین میزان در بین تمام ملتهاست. به این ترتیب که مصرف سال گذشته میلادی یعنی 2015 در این کشور سرانه مصرف، 15 هزار و 307 لیتر گزارش شده است. پس از این کشور نیز کشورهایی مانند آرژانتین و مکزیک قرار دارند.